Giải thích 2 phương pháp tính lãi
Khi vay ngân hàng tại Việt Nam, bạn sẽ gặp hai phương pháp tính lãi chính: dư nợ giảm dần và trả đều (PMT - Payment). Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai phương pháp này có thể giúp bạn tiết kiệm hàng trăm triệu đồng.
Phương pháp Dư nợ giảm dần
Với phương pháp này, gốc trả hàng tháng cố định (= Tổng vay / Số tháng), còn lãi được tính trên dư nợ còn lại nên giảm dần theo thời gian. Kết quả: tháng đầu trả nhiều nhất, tháng cuối trả ít nhất.
Phương pháp Trả đều (PMT)
Phương pháp này tính ra khoản trả cố định hàng tháng trong suốt thời hạn vay. Ở các tháng đầu, phần lãi chiếm tỷ trọng lớn; càng về sau, phần gốc chiếm tỷ trọng lớn hơn. Đây là phương pháp phổ biến cho vay tiêu dùng.
So sánh bằng ví dụ cụ thể
Lấy ví dụ: Vay 1 tỷ VND, lãi suất 7%/năm, thời hạn 20 năm (240 tháng):
| Hạng mục | Dư nợ giảm dần | Trả đều (PMT) |
|---|---|---|
| Trả tháng đầu | 9,99 triệu | 7,75 triệu |
| Trả tháng cuối | 4,19 triệu | 7,75 triệu |
| Tổng tiền trả | 1,7 tỷ | 1,86 tỷ |
| Tổng lãi phải trả | 702 triệu | 861 triệu |
| Chênh lệch lãi | Giảm dần tiết kiệm 159 triệu | |
Kết luận: Phương pháp dư nợ giảm dần giúp bạn tiết kiệm 159 triệu đồng tiền lãi so với trả đều. Tuy nhiên, bạn phải chịu áp lực trả cao hơn ở những tháng đầu.
Ưu nhược điểm mỗi phương pháp
Dư nợ giảm dần
Ưu điểm:
- Tổng lãi phải trả thấp hơn đáng kể
- Khoản trả giảm dần theo thời gian, càng về sau càng nhẹ
- Phù hợp nếu bạn dự kiến thu nhập giảm trong tương lai (gần nghỉ hưu)
Nhược điểm:
- Áp lực tài chính lớn ở những tháng/năm đầu
- Khó lập kế hoạch ngân sách vì khoản trả thay đổi mỗi tháng
- Yêu cầu thu nhập cao hơn để được duyệt vay
Trả đều (PMT)
Ưu điểm:
- Khoản trả cố định, dễ lập kế hoạch ngân sách
- Áp lực tài chính đều đặn, không bị "sốc" tháng đầu
- Dễ được duyệt vay hơn vì khoản trả đầu kỳ thấp hơn
Nhược điểm:
- Tổng lãi phải trả cao hơn
- Ở những tháng đầu, phần lớn khoản trả là lãi chứ không phải gốc
- Nếu trả nợ trước hạn sớm, bạn đã trả phần lớn lãi rồi
Ai nên chọn phương pháp nào?
Chọn Dư nợ giảm dần nếu bạn:
- Có thu nhập cao và ổn định, đủ khả năng trả khoản lớn tháng đầu
- Muốn tiết kiệm tối đa tiền lãi về lâu dài
- Vay mua nhà, vay thế chấp dài hạn (lãi chênh lệch càng lớn khi thời hạn càng dài)
Chọn Trả đều (PMT) nếu bạn:
- Muốn khoản trả ổn định, dễ quản lý ngân sách
- Thu nhập vừa đủ, không muốn chịu áp lực lớn tháng đầu
- Vay tiêu dùng ngắn hạn (chênh lệch lãi không quá lớn)
- Mới bắt đầu sự nghiệp, dự kiến thu nhập sẽ tăng trong tương lai
Mẹo hay: Một số người chọn phương pháp trả đều nhưng chủ động trả thêm vào gốc mỗi tháng. Cách này kết hợp ưu điểm của cả hai: khoản trả tối thiểu thấp (an toàn) và giảm được tổng lãi khi có khả năng.
Tự tính và so sánh ngay
Sử dụng công cụ của chúng tôi để tính chính xác khoản trả với cả hai phương pháp.